Wanneer Chill-out werkt
Chill-out is de enige muziek op deze schaal die niet is hergebruikt voor het tijdstip waarop ze staat. Deze platen zijn geschreven voor het einde van de nacht, door mensen die aan het einde van veel nachten geweest waren, en dat hoor je aan hoe ze met stilte omgaan.
Het genre heeft een imagoprobleem, en dat imago is een strandverzamelaar met een zonsondergang op de hoes. Terecht — er zijn er honderden en de meeste zijn meubilair. De vijf hieronder zijn albums, gemaakt door mensen met iets te zeggen, en ze overleven het om beluisterd te worden en niet enkel om aan te staan.
Middernacht is de natuurlijke grens. Daarna neemt de klassieke bladzijde het over, want tegen één uur zitten er zelfs in downtempo te veel drums.
Waar het vandaan komt
Dit is de enige muziek op de schaal die naar een ruimte genoemd is. Clubnachten hielden eind jaren tachtig een stillere zaal naast de dansvloer, en wat daar gedraaid werd, werd het genre — The KLF bracht in 1990 een plaat uit die Chill Out heette en het woord bleef plakken.
De tweede bron is een terras. De Café del Mar op Ibiza had een huis-dj, José Padilla, die platen draaide naar de zonsondergang toe; de eerste verzamelaar onder de naam van de bar verscheen in 1994 en verkocht het idee van een plek aan mensen die er nooit zouden komen.
De derde is Bristol, waar Massive Attack in 1991 Blue Lines maakte op een tempo dat niemand anders op de Britse radio gebruikte. Alles op deze bladzijde stamt van een van die drie af, en de albums zijn die welke het overleven om beluisterd te worden en niet enkel om aan te staan.
Chill-out: vijf platen
- Massive Attack, 1991Blue Lines.
Waar het allemaal begint. Trager dan wat dan ook op de radio in 1991, en volstrekt zeker van zichzelf. De plaat is in acht maanden gemaakt in een kelder in Bristol op geleende apparatuur, en het trage tempo komt van de sound systems waarvoor de groep opgegroeid was.
- Air, 1998Moon Safari.
Twee Fransen met oude synthesizers en onberispelijke smaak. Nog altijd de best klinkende plaat van dat decennium. Air bouwde hem op een Wurlitzer, een Minimoog en een tweedehands vocoder, en weigerde voor iets anders dan de eindmontage een computer te gebruiken.
- Thievery Corporation, 2000The Mirror Conspiracy.
Dub, bossa nova en Indiase instrumenten, met meer zorg in elkaar gezet dan het genre gewoonlijk krijgt. Garza en Hilton hadden hun eigen label en namen het meeste op in een kelder in Washington, met gastzangers die er over drie jaar één voor één bij kwamen.
- Zero 7, 2001Simple Things.
Drie zangers, onder wie Sia voor iemand haar kende. De liedjes zijn beter dan de productie, wat hier ongewoon is. Sia Furler zingt drie nummers en was onbekend; de plaat werd in Groot-Brittannië platina voordat iemand buiten de studio haar naam kende.
- Bonobo, 2010Black Sands.
Een live band die muziek speelt die uit samples is gebouwd. De enige plaat hier die beter wordt op een goede installatie. Simon Green bouwde zijn eigen samples om tot livepartijen voor een negenkoppige band, en daarom blijft de plaat op een goede installatie opengaan in plaats van vlak te worden.
Het eerlijke tegenargument
De eerste Café del Mar-verzamelaar uit 1994 heeft meer voor deze muziek gedaan dan welke van de vijf ook, en ze is minder een plaat dan een kamer. Ik heb ze weggelaten omdat een verzamelaar u niets leert over hoe een album gebouwd is. Gaat het u om de stemming en niet om het vakwerk, begin daar dan en sla deze bladzijde over.
De gezichten bij de platen
William Gottlieb fotografeerde tussen 1938 en 1948 de clubs van New York voor Down Beat en de Washington Post. De negatieven liggen bij de Library of Congress; de foto's zijn rechtenvrij.
